Inspiratie

Als Pels Rijcken een RvC had gehad…

U heeft het waarschijnlijk wel meegekregen. De schokkende fraudezaak door de managing partner van Pels Rijcken. Wat bij mij op kwam was de vraag; Wat als er een RvC was geweest? Was het dan eerder ontdekt? Of was het dan niet gebeurd? Een nutteloze maar ook interessante vraag. Nutteloos in die zin omdat het voorbij is en het een kwestie voor Pels Rijcken en de nabestaanden is om dit netjes af te handelen. En daar lijkt het op. Maar ook interessant omdat het instellen van een RvC bij Professional Service Firms in opkomst is, ook als het niet wettelijk verplicht is. Ik denk dan aan accountantskantoren, adviesbureaus, ingenieursbureaus, advocatenkantoren, notariskantoren etc.

Professional Service Firms hebben karakteristieken die van belang zijn om te begrijpen om goed toezicht te kunnen houden. Je hebt te maken met zelf overtuigde professionals die zich niet zo snel iets laten zeggen; gespecialiseerd op hun eigen domein waardoor het bredere kader en inzichten uit een andere belevingswereld niet altijd landen. Vanuit het verdienmodel is het eigen belang belangrijk. Omzettargets en opdrachten van prestigieuze klanten werken het ‘eigen belang’ in de hand. Het toegeven van fouten staat niet hoog op de persoonlijkheidskenmerken. Dit klinkt negatief maar zo is het niet bedoeld. Ik denk zelfs dat dit soort eigenschappen noodzakelijk zijn voor een top professional. Maar er is altijd tegenwicht nodig. De vraag is, kan een RvC dat bieden? Ik denk van wel, maar tegenwicht stelt ook eisen aan de commissarissen. Geloofwaardigheid, trackrecord, inzicht in het verdienmodel, begrip voor de positie van professionals, een goed ontwikkeld Fingerspitzengefühl om door het gordijn van succes en topprestaties heen te kunnen kijken om te duiden waar zaken mogelijk scheeflopen. En het vraagt om mensenkennis, een goed ontwikkeld moreel kader om in te zetten wanneer er interventie nodig is en moed.

Terugkomend op de vraag of een RvC bij Pels Rijcken de fraude had kunnen voorkomen? Dat weet je nooit zeker, maar professionele afstand van commissarissen met bovengenoemde kenmerken had wellicht deze fraude eerder kunnen detecteren dan een bestuur van collega’s, die toch vaak onderdeel zijn van vigerende cultuur, groupthink, vooringenomenheden, ingeslepen verhoudingen, door de jaren heen opgebouwde relaties en afhankelijkheid, hiërarchie. Ja, een RvC is een van de (governance) instrumenten om dit soort mechanismen en verholen weeffouten te adresseren. Daar hebben alle stakeholders baat bij.

klik op afbeelding voor meer informatie