Inspiratie

Wat heeft spekkoek te maken met Earth day?

Als ik terugkijk naar de afgelopen jaren dan valt mij op dat er – na de gebruikelijke weerstand “daar gaan wij niet over” – nieuwe aandachtspunten op de agenda komen te staan van commissarissen. Ik noem dat ook wel de Spekkoek-doctrine. Dat zit zo. Aanvankelijk was het als commissaris voldoende dat je bestuurlijke ervaring had, een W&V en balans kon lezen en over een goed netwerk beschikte. Dus een dunne spekkoek met vier laagjes. Door de toenemende complexiteit (waaronder technologische disruptie, toenemende regelgeving, de maatschappelijke impact van social media en globalisering) zagen wij de verantwoordelijkheid van toezichthouders toenemen hand in hand met het aantal laagjes van de spekkoek.

De meest bekende nieuwe lagen van de spekkoek zijn kennis over de impact van digitalisering en innovatie op de organisatie. Pas met de invoering van de nieuwe Governance Code 2017 zie je deze kennis opkomen in de samenstelling van de Raad. Maar naast deze twee lagen zien we ook basiskennis van de sector, HR-kennis vanwege de grote transformaties waar organisaties in zitten, online marketing en ……..duurzaamheid. En bij elke laag was er sprake van enig missionariswerk om de nieuwe expertiseterreinen opgenomen te krijgen in de samenstelling van een Raad; voor het inhoudelijk agenderen en voor de dialoog met de RvB, ieder van uit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid.

Ik gaf het al aan. De laatste ontwikkeling is het belang van kennis van circulaire economie en duurzaamheid.  Op 7 april hadden wij Jacqueline Cramer en Eco-ondernemer Bas Fransen van EcoMatcher in onze sessie van GoedemorgenCommissaris. Jacqueline nam ons mee vanaf de eerste Earth Day op 22 april 1970 en schetste ons vier wake up calls.

Begin jaren 70 was dat Limits to Growth en de Club van Rome. In 1987 was dat het Gro Harlem Brundland rapport. De conclusie van het rapport was dat de belangrijkste mondiale milieuproblemen het gevolg waren van de armoede  en de niet-duurzame consumptie en productie. Het rapport riep voor het eerst op tot duurzame ontwikkeling. The inconvenient truth; the crisis of global warming van Al Gore in 2006 was de derde wake up call. En in 2018 kwam Greta Thunberg met haar scholierenstaking en speech bij de VN in New York.

Jacqueline belichtte de rol van commissarissen in die verschillende fases en die was beperkt. Waarom? Omdat dit onderwerp niet in eerste instantie gezien werd als hun verantwoordelijkheid. En hoe zien toezichthouders dat nu? We zien zo langzamerhand dat dit aandachtsgebied wel gezien wordt als een onderwerp waar ook de commissarissen hun inbreng op hebben. Want het gaat om de continuïteit van de organisatie. Bas Fransen gaf aan dat uiteindelijk de consument en andere stakeholder gaan afdwingen dat een organisatie hier invulling aan geeft en dan raak je de continuïteit.

Zo kom ik via de spekkoek en duurzaamheidsverantwoordelijkheid van commissarissen bij 22 april Earth Day. Dit jaar gaan wij met onze commissarispartners 10.000 bomen cadeau doen aan de aarde. Daarmee geven wij als commissarissen blijk dat wij bij duurzaamheid en circular economy ook een rol te vervullen hebben.